ارائه‌ای از تیم ترجمه کارتیه لاتن
ترجمه از Ali Timi
در ترجمه‌ی این فیلم از کتاب طوفان به ترجمه‌ی ابراهیم یونسی کمک گرفته شده است.
طوفان اثر ویلیام شکسپیر
طوفان، طوفان!
تندتر, تندتر! بادبان اصلی را درهم بپیچید.
دکل رو پایین بیاورید. پایین‌تر، پایین‌تر
او را نگاه دارید، نگاه دارید.
ما تکه‌تکه می‌شویم ما تکه‌تکه می‌شویم
بدرود، ای همسرم و فرزندانم...
ما تکه‌تکه می‌شویم ما تکه‌تکه می‌شویم
همه گم شده‌اند. همه گم شده‌اند.
خشکی، خشکی!
به اینجا بیا خادم; بیا; من اکنون آماده‌ام.
بیا اینجا! آریل من! نزدیک شو. بیا.
من اکنون برای تو حاضرم, آریل!
بیا!
درود بر تو ای سرور بزرگ!درود!
آمده‌ام تا اراده‌ی والا را به انجام برسانم.
اگرچه پرواز در هوا و شنا یا خود جستن در آتش
و یا نشستن بر پشت ابر‌های آشفته باشد.
آریل و همه جمع او سر بفرمان تو دارند.
ای پریزاد
آیا طوفانی را که فرمان دادم دقیقا فراهم کردی؟
جز به جز،
به کشتی شاه درآمدم.
گاه بر دماغه آن, گاه در میان, زمانی بر عرشه,
در هر خوابگاه وحشت برمی‌انگیختم.
ای روح زیبای من.
جنبنده‌ای نبود که تب جنون در خویشتن احساس نکند.
همه در آب به کف آلوده گشتند, و کشتی را ترک گفتند,
فردیناند، پسر شاه،
نخستین کس بود که در دریا پرید; و فریاد برآورد دوزخ تهی است,
و شیاطین همه اینجایند. '
غلام! کالیبان!
سرورم او کسی است که من خوش ندارم بر او بنگرم
با این حال نمی‌توانیم او را از دست بدهیم
برای ما آتش درست می‌کند
هیزم می‌آورد و در کار‌هایی که از برای ما سودمند است به ما خدمت می‌کند.
در ارتباط باش;
بدون شگفتی دیگری.
آیا میتوانی زمان قبل از ورود ما به کلبه را به یاد آوری؟
این بار باید زود‌تر بهت اطلاع بدم.
فکر نمی‌کنم بتوانی
چون آن زمان هنوز سه سالت تمام نبود.
قطعا، سرورم. من میتوانم.
'آنچه حافظه‌ام تایید می‌کند
چیزی است دور و بیشتر به رویا می‌ماند تا حقیقت.
آیا یک زمان چهار یا پنج پرستار نداشتم که از من نگهداری می‌کردند؟
چرا داشتی، حتی بیشتر.
در ژرفنای تار گذشته‌ها دیگر چه می‌بینی?
ای غلام زهرآلوده‌ای
که از نطفه شیطان در رحم مادری شریر به وجود آمدی بیرون بیا!
اه که شبنمی به زیانبخشی آنکه مادرم
با پر کلاغ از مرداب درد را می روفت
بر هر دوی شما فرو افتد نفس باد جنوب غربی بر شما بوزد
و تمام تنتان را تاول فرا گیرد!
مطمئن باش٬ امشب به سزای این عمل, چنان انقباض عضله و,
پهلو دردی خواهی داشت که نفست خواهد برید.
و تنت به انبوهی شانه انگبین نیشگون خواهد خورد،
هر نیشگون گزنده‌تر از زنبوری که شانه را می‌سازد
من باید شامم را بخورم.
این جزیره از آن من است, از سوی سیکوراکس، مادرم ,
که تو از من گرفته‌ای. نخست که به اینجا آمدی,
مرا می‌نواختی و به من زیاد می‌پرداختی,
و من به تو مهر می‌ورزیدم,
و همه ویژگی‌های جزیره را به تو نشان دادم,
لعنت به من که چنین کردم!
همه افسون‌های سیکوراکس, وزغ‌ها, سوسک‌ها, خفاش‌ها, بر تو فرود آیند!
چون همه اتباعی که داری منم,
که پادشاه خویش بودم.
تو ای غلام کذاب, با همه ناپاکیت,
با تو چون یک انسان رفتار کردم, و تو را در کلبه‌ی خویش جای دادم,
تا آنگاه که خواستی به دخترم تجاوز کنی.
اوهو, اوهو! کاش این کار شده بود. تو نگذاشتی.
وگرنه جزیره را با کالیبان‌ها مسکون کرده بودم.
تو به من زبان آموختی,
و بهره من از آن این است که می‌دانم چگونه نفرین کنم.
طاعون سرخ بکشد تو را با زبانی که به من آموختی!
ای تخم جادو، دور شو! برو و برای ما سوخت بیاور و عجله کن!
اگر شانه بالا افکنی
یا فرامینی را که به تو می‌گویم با دلگرانی انجام دهی
با خشکی عضلات ویژه پیران خواهمت آزرد,
استخوان‌هایت را همه از درد خواهم آکند, پس دور شو!
باید اطاعت کنم. قدرت جادوییش چنان است,
که می تواند سته‌بوس, خدای مادرم را به تمکین وادارد, و وی را بنده خویش گرداند.
یک شیطان، یک شیطان مجسم که تربیت و پرورش هیچ تاثیری در طبیعتش ندارد
رنج‌هایی که از سر خیرخواهی بر او بردم همه، همه بر باد رفت, بر باد;
و با افزایش سنش، بدنش بدقواره‌تر رشد می‌کند,
و از همین روی ذهنش فاسد شده.
هیچ صدمه‌ای وارد نشده. آرام باش.
تو را خواب می‌آید;
'سنگینی خوشی است, خویشتن را به آن بسپار.
کشتی پادشاه بدون هیچ خطری در بندرگاه است.
در گوشه‌ای عمیق از نظرها پنهان است,
همانجایی که زمانی مرا نیمه‌شب صدا زدی تا شبنم از برایت بیاورم
از برمودای همیشه طوفانی.
دریانوردان را در زیر عرشه، تنگ‌هم، در خوابی ناشی از خستگی بر جای گذاشته‌ام.
پسر پادشاه خودش را به ساحل رساند.
ما هر دو باید فاصله بین این لحظه و ساعت شش را به سودمند‌ترین وجه بگذرانیم.
آیا کار پر زحمت دیگری هست ؟ اینک چه باید بکنم؟ بفرما. اینک چه باید بکنم؟
برو خود را به سیمای دریابانویی بیارا
و جز در چشم خود و من
پنهان باش از هر چشم دیگری.
پدرت در ژرفایی به بالای پنج مرد، آرمیده است;
و از استخوان‌هایش مرجان می‌سازند;
و دو چشمانش مرواریدند;
در او چیز تباه‌شونده‌ای نیست
مگر تحولی دریایی نباشد و به چیزی
گرانمایه و شگفت بدل نگردد.
حوران دریا همواره ناقوس عزایش را به نوا در می‌آورند:
دینگ دانگ.
این آوا در کجاست؟ در زمین یا در هوا؟
دیگر به گوش نمی‌آید;
بی‌گمان یکی از خدایان جزیره را ملازمت می‌کند.
آنگاه که بر کناری نشسته بودم,
و بر نابودی شاه، پدرم، باز‌می‌گریستم,
این نغمه بر فراز امواج از کنارم لغزید,
و خشم آنها و اندوه مرا، هردو
با نوای شیرین خویش فرو نشاند;
از آنجا در پی‌اش آمدم,
و یا او خود مرا به دنبال کشید.
و اینک رفته و گذشته است. نه، دوباره آغاز شد.
شرف و افتخار, ثروت, سعادت زناشویی, عمر دراز,
و شادی روزافزون همیشه شمارا باد! جونو، خجسته‌بادهای خویش را می‌خواند بر شما.
بر و بومتان فزون باد, وفور و فراوانی قرینتان باد, انبارهای غله‌تان هرگز تهی مباد;
تاکستان‌هاتان با خوشه‌های پر بروید, درختانتان از پرباری سر خم کند;
بهارتان در منتهای خود در پایان درو نزول کند!
اون چیه؟ یه روح؟
نه, دخترم; او می‌خورد و می‌خوابد و حواسی چون حواس ما دارد.
بدین زیبایی آدمی ندیده‌ام.
کار به دلخواه من است,
ای پری, ای پری زیبایم! به پاداش این کار تا دو روز دیگر آزادت می‌کنم.
بی‌گمان, این همان الهه‌ایست که این نواها در ملازمت اوست!
گوش کن. از تو می‌خواهم به سخنم توجه کنی
تو در مقام جاسوس به این جزیره آمده‌ای تا آنرا از چنگ من درآری و خود مالکش گردی!
نه, به مردانگیم سوگند.
از پی من بیا. به هواخواهی از او سخن مگو; او خائن است.
- آه پدر گرامی... - خاموش!
او را به محک سخت می‌آزمایی, او بزرگ‌زاده است.
خاموش! سخنی دیگر موجب خواهد شد که اگر هم از تو نفرت نیابم، زبان به سرزنشت بگشایم.
دختر ابله! در برابر بیشتر مردان همین خود کالیبانی است.
بیشتر بزن; کمی بعد، من هم خواهمش زد.
بیا; پاهایت را به هم زنجیر خواهم کرد.
از آب دریا خواهی آشامید.
و خوراکت صدف تازه جوی, ریشه خشکیده گیاه و پوسته‌ای خواهد بود که بلوط در آن می‌غنود.
چیز بد و زیانبار نمی‌تواند در این کالبد اقامت کند.
اگر روح خبیث را چنین جایگاهی باشد,
چیز‌های نیک خواهند کوشید در آن با او سکنی گزینند.
آسوده باش;
پدرم سرشتی بهتر از آنچه در گفتار می‌نماید دارد,
آنچه اینک از او سر زد عملی غیرعادی بود.
اگر بنشینی,
- من در این ضمن کنده‌ها را خواهم کشید. آنرا به من بده. - نه, ای آفریده پاک!
من خوش دارم که پشتم بشکند, تا تو را در چنین رسوایی و ننگی ببینم.
بالا! بیا بالا!
قوایم انگار در خواب باشم همه در بندند.
داغ مرگ پدرم,
غرق شدن همراهانم, سستی‌ای که احساس می‌کنم,
در نظرم به چیزی نیست,
اگر بتوانم روزی یکبار از درون زندانم بر این دوشیزه نظر افکنم.
برخورد زیبای دو عشق بس باشکوه!
وظیفه‌ات را به خوبی انجام دادی آریل!
تو چون باد کوهستان آزاد خواهی بود.
لیکن تا آن زمان جزییات فرامینم را به دقت انجام بده.
مو به مو.
آقا، تمنا می‌کنم دل شاد دارید. شما، و ما نیز همه، موجبی برای شادی داریم.
چون نجاتمان بسیار برتر از چیزهاییست که از دست داده‌ایم
مورد اندوهمان عام است; هرروز، زن دریانوردی,
ناخدای کشتی کالابری, و خود بازرگان,
به سرنوشت اندوهبار ما دچارند; لیکن از شگفتی روزگار,
که همانا ماندن ما است, از میلیون ها تن
جز اندک کسانی نمی‌توانند چنان چون ما سخن گویند از این رو سرورم خردمندانه
اندوهمان را در برابر این مایه تسلی بگذارید.
او آرامش را همچون آماج سرد می‌پذیرد.
من چنین می‌پندارم که اینک رخت‌هایمان به تر و تازگی زمانیست که اولین بار در آفریقا
در عروسی کلاریبل، دختر زیبای شاه، با پادشاه تونس پوشیدیم.
'عروسی زیبایی بود, و بازگشتمان قرین کامیابی فراوان.
شما این سخنان را خلاف میلم در گوشم می‌کنید.
ای‌کاش دخترم را هرگز به شوهر نداده بودم.
چون در باز آمدن از آنجا پسرم از دست رفت;
و به گمانم دیگر هرگز بازش نخواهم دید.
آیا دراینکه فردیناند غرق شده با من همآوازی?
او مرده است.
پس به من بگو پس از او وارث ناپل کیست?
کلاریبل.
او که شهبانوی تونس است; جایگاه او ده فرسنگ از طول عمر آدمی آنسو تر است;
به او خبری از ناپل نمی‌رسد مگر اینکه خورشید پیامبر باشد,
چون مردی که در ماه است بسیار کندرو است. (اشاره به افسانه‌ای که می‌گوید مردی را به ماه تبعید کرده‌اند تا در آنجا با سگش روز‌های یکشنبه بته جمع کنند.)
آنگاه این خواب از برای پیشرفت چه می‌بود!
- می‌فهمی چه می‌گویم? - خیال می‌کنم بفهمم.
اینجا برادرت خفته است, که از خاکی که بر آن می‌آرمد هیچ بهتر نیست.
من به ناپل همانگونه دست خواهم یافت که تو به میلان یافتی. شمشیر از نیام برکش.
ضربه‌ای تو را از خراجی که می‌دهی معاف خواهد کرد;
و من در مقام پادشاه به تو لطف خواهم داشت.
درحالیکه تو در خوابی و خروپف میکنی,
توطئه بیدار در پی فرصت است.
اگر پروای زندگی خویشتن داری, خواب را از خود بران و بهوش باش.
بیدار شو، بیدار شو!
ای فرشتگان مهریان شاه را حفظ کنید!
ها، چه‌ شده? - چرا شمشیر‌هایتان را برکشیده‌اید? این رنگ باختگی از چیست?
آنگاه که اینجا ایستاده و نگهبان آسایش شما بودیم,
صدایی چون غرش شیر را شنیدیم.
من چیزی نشنیدم.
بی‌گمان غرش گله‌ای شیر بود.
گونزالو، تو این را شنیدی?
زمزمه‌ای را شنیدم، زمزمه‌ای شگفت
'بهتر است ما نیز مراقب خویش باشیم,
از اینجا برویم و در پی پسر بینوایم بگردیم.
جلو بیفت.
خداوندگارم، پروسپرو بی‌شک می‌داند که چه کرده‌ام;
حال که چنین است، ای پادشاه به سلامت به جستوجوی پسرت ادامه بده.
تو بارها به سخن آغاز کرده‌ای تا بگویی که کیستم,
لیکن همیشه مرا در پرس‌و‌جوی بیهوده از خویشتن گذاشته و دست آخر گفته‌ای باش هنوز نه. '
اینک ان زمان فرا رسیده.
و از تو می‌خواهد که گوش بگشایی فرمانبردار باش و توجه کن.
دوازده سال میراندا, دوازده سال پیش,
پدرت دوک میلان و شهریاری مقتدر بود.
اوه، خدایا!
چه نامردی در حق ما شد که از آنجا آمدیم?
و به اینجا منتقل شدیم...
حکومت را به برادرم سپردم و چون مستغرق در مطالعات بودم از امور حکومت بیگانه شدم.
- عموی خائنت - با منتهای دقت به شما توجه دارم.
من از تو تمنا می‌کنم، درست توجه کن و ببین آیا برادر هم این همه نامرد می‌شود.
او بدین گونه فرمانروا شد,
و نه تنها با عواید من,
بلکه با آنچه قدرت من می‌توانست فراهم آورد,
پنداشت که دوک راستین اوست;
از این رو حس فرازجوئیش فزونی گرفت- می‌شنوی?
سرورم، قصه‌ات درمان ناشنواییست.
لازم داشت دوک مطلق میلان گردد.
و اینک من، من بینوا را که کتابخانه‌ام به وسعت یک دوک نشین بود
سزاوار حقوق دنیوی و مادی سلطنت نمی‌یابد.
اینک این احوال؛ این پادشاه ناپل که دشمن دیرینه من بود
تقاضای برادرم را که مرا
از دوک نشین براند قبول می‌کند ;
و میلان زیبا را با همه افتخارات به برادرم ارزانی دارد.
آه، خدایا رحم کن!
باری مارا شتابان بر کرجی‌ای نشاندند,
فرسنگی چند در دریا راندند,
آنجا که لاشه‌ی لاوک پوسیده‌ای آماده داشتند,
بدون هیچ‌چیزی، چنان که حتی موشان به قوه غریزه ترکش می‌کنند.
درآنجا مارا برکشیدند تا در پیش روی دریا که بر ما می‌غرید بگرییم
خدایا، در آن زمان چه اندازه مایه زحمت بوده‌ام!
تو فرشته‌ای.. (در اصل cherubin به معنای کودک بالدار است)
بودی که مرا حفظ کردی!
لبخندت در من غیرت و پایمردی بر‌می‌انگیخت و در تحمل وقایع آتی‌ام استوار می‌داشت
خدواند تو را اجر دهد ولی هنوز در ذهنم در غوغاست
سبب برانگیختن این طوفانت چه بود?
اینک همینقدر بدان:
که از قضای روزگار، اقبال که اینک یار سازگار من است,
دشمنانم را بدین کرانه کشانیده است;
و من به قوه فرانگری خویش می‌بینم که طالعم
بر اخگری بس خجسته‌ اثر تکیه دارد
ای که همه آلودگی‌هایی که خورشید از سیاه‌آبها و
مردابها و باتلاقها می‌مکد بر پروسپرو فرود آید و هر ذره از وجودش را به بیماری کشد!
اینک یکی از شیاطین او می‌اید,
تا مرا به سزای اینکه در بردن هیزم سستی می‌کنم آزار کند.
بر زمین می‌خوابم; باشد که نبیند.
استفانو، استفانو چه می‌بینم? آدم یا ماهی?
بوی ماهی می‌دهد؛ بویی بسیار کهنه و ماهی مانند.
آزارم مده، خواهش می‌کنم; هیزمم را زودتر می‌آورم.
اینک درحال بیهوشی‌است و از سر عقل صحبت نمی‌کند.
دهانت را باز کن; این چیزیست که تو را زبان خواهد داد.
آیا تو از آسمان فرود نیامده‌ای?
از ماه، به تو اطمینان می‌دهم.
من هر وجب خاک بارور این جزیره را بو تو نشان خواهم داد;
پایت را خواهم بوسید. از تو تمنا می‌کنم خداوندگار من باش.
پس بیا زانو بزن و سوگند یاد کن. بیا ببوس!
ای درد و بلا بر آن مستبدی که خدمتش را می‌کنم!
دیگر هیزمی برایش نخواهم برد و در پی تو خواهم آمد,
ای مرد شگفت‌انگیز.
هیولایی بس مسخره، که از باده‌گساری بینوا مردی شگفت می‌سازد!
تمنا می‌کنم به من اجازه دهی تو را به آنجا که سیب جنگلی می‌روید ببرم;
با ناخن‌های بلندم بادام زمینی برایت از زیر خاک درخواهم آورد;
آشیانه زاغان را به تو نشان خواهم داد و به تو یاد می‌دهم
که بوزینه‌های چابک را چطور به دام افکنی; من تو را به
بیشه‌های فندق خواهم برد, و گاه از درون صخره‌ها
پرندگان دریایی از برایت خواهم آورد. با من میایی?
خب خواهش می‌کنم بی گفتگوی بیشتر جلو بیفت.
ترینکولو اینک که شاه و همه همراهان غرق شده‌اند,
اینجا را تملک می‌کنیم بیا، این شیشه را بگیر.
بدرود، ارباب; بدرود, بدرود!
دیگر برای گرفتن ماهی آبگیری نخواهم ساخت;
و با فرمانی در پی سوخت نخواهم شتافت, تخته نان‌بری را نخواهم سترد و ظرفی نخواهم شست..
'بان 'بان, کا-کالیبان, اینک ارباب تازه‌ای دارد.
آزادی, روز شادی! روز شادیست, آزادی! آزادی, روز شادی, آزادی!
سرورم اگر ملکی در این جزیره داشتم-
و پادشاه آن بودم چه می‌کردم?
خودداری از مستی از بی‌بادگی.
در ان جامعه جمع‌المال، همه کارها را به خلاف معمول عمل می‌کردم;
چون هیچ‌گونه داد و ستدی را روا نمی‌دیدم; نامی از دادرس در میان نمی‌بود;
دانشی شناخته نمی‌بود; ثروت، فقر و استفاده از خدمتکاران در میان نبود;
قرارداد, ارث, مرز مملکت و حدملک و کشت و کار تاکستانی در میان نمی‌بود;
استفاده از فلزات و غلات و شراب یا روغنی در بین نمی‌بود;
مشغله‌ای وجود نمی‌داشت; و مردان همه فارغ از کار بودند;
و زنان نیز, لیکن عفیف و پاکدامن، سلطنتی درکار نبود.
شرف و افتخار, ثروت, سعادت زناشویی,
عمر دراز,
و شادی روزافزون همیشه شمارا باد!
جونو، خجسته‌بادهای خویش را می‌خواند بر شما
بر و بومتان فزون باد, وفور و فراوانی قرینتان باد,
انبارهای غله‌تان هرگز تهی مباد;
تاکستان‌هاتان با خوشه‌های پر بروید,
درختانتان از پرباری سر خم کند;
بهارتان در منتهای خود در
پایان درو نزول کند!
مسیو هیولا!
'عادت دارد بعد از نیمروز بخوابد;
مسیو هیولا!
آنوقت میتوانی کتاب‌هایش را که گرفتی, مغزش را پریشان کنی;
یا بهتر از آن با کنده درختی کله‌اش را بکوبی,
یا خرخره‌اش را با دشنه‌ات ببری.
هیولا!
بیاد داشته باش اول کتاب‌هایش را تصاحب کنی;
زیرا بدون آنها ابلهی است چون من,
و حتی یک روح ندارد که به او فرمان دهد;
مسیو هیولا!!
اما چیز واقعا درخور توجه زیبایی دختر اوست;
او خود وی را بی‌همتا می‌خواند.
من جز او و مادرم سیکوراکس هرگز زن ندیده‌ام;
اما او از این حیث بسیار سرتر است.
هیولا، من این مرد را خواهم کشت;
من و دخترش شاه و شهبانو خواهیم بود-
و ترینکولو و تو نواب سلطنت.
ترینکولو با این نقشه چطوری?
این همه سخت کار مکن; کاش آذرخش این کنده‌هایی را که تو فرمان یافته‌ای برهم توده کنی می‌سوخت و از بین می‌برد.
پدرم اینک سخت سرگرم مطالعه است.
'تو که در پیرامون من باشی برای من صبح نودمیده است.
نامت چیست?
میراندا.
اوه پدر, با اینکار فرمانت را نقض کردم!
میراندا، من در مقام خود شاهزاده‌ام; و حتی گمان می‌کنم که شاهم-
از لحظه‌ای که تو را دیدم, دلم به خدمتت درواز کرد;
و بواسطه تو است که اینک من این هیزم‌کش بردبارم.
آیا مرا دوست می‌داری?
من تو را بیش از هرچه در دنیاست,
دوست می‌دارم، ارج می‌نهم و حرمت می‌کنم.
چه ابلهم من که از شادمانی می‌گریم.
از چه گریه می‌کنی?
از ناشایستگی خود, که جرات ندارم
آنچه را که آرزو دارم بر تو ببخشم
چه رسد به اینکه آنچه را که از فقدانش می‌میرم بگیرم.
اگر با من ازدواج کنی همسر تو خواهم بود.
تو بانوی گرامی من خواهی بود. و من نیز همیشه اینسان خاکسار.
پس شوهرم می‌شوی?
- آری و با قلبی چنان مشتاق - این هم دست من، بهمراه قلبم.
و تا نیم ساعت دیگر تو را به خدا می‌سپارم.
پاره‌ای کار‌های دون با بزرگواری تحمل می‌شوند
و بسا چیز‌های دانی بر نتایجی عالی دلالت کنند.
این کار فرومایه نیز بر من چنانکه نفرت‌انگیز است گرانبار هم می‌بود,
لیکن بانویی که خدمتش را می‌کنم حتی مرده را زنده می‌گرداند,
و رنجم را به شادی مبدل می‌کند.
اوه، پدرش هراندازه که بدخلق است او ده چندان مهربان است;
او را از تندی و خشونت سرشته‌اند.
هیولا خدمتکار! بهلول جزیره!
میگویند بر این جزیره پنج تن بیشتر نیستند:
ما سه تن از ایشانیم; اگر دو تن دیگر نیز در خرد چون ما باشند، کار حکومت ساخته است.
چنانکه قبلا هم عرض کردم, من رعیت یک جادوگر ستمگرم
که با حیله و نیرنگ این جزیره را
از چنگم در‌ آورده است.
اگر حضرت اشرف کار او را تلافی کند.
تو صاحب این جزیره خواهی بود و من خدمتگزار تو.
اینک این مهم چگونه باید انجام شود? می‌توانی مرا نزد این شخص ببری?
البته، البته، سرورم; او را در خواب تسلیمت می‌کنم,
که بتوانی گلمیخی در کله‌اش بکوبی.
تمنا می‌کنم آرام گام بردارید,
که موش کور صدای پایی نشنود.
اجازه فرما وعده‌ای را که داده و تا کنون,
عمل نفرموده‌ای یادآور شوم.
اجازه فرما وعده‌ای را که داده و تا کنون,
عمل نفرموده‌ای یادآور شوم.
اجازه فرما وعده‌ای را که داده و تا کنون,
عمل نفرموده‌ای یادآور شوم.
اجازه فرما وعده‌ای را که داده و تا کنون,
عمل نفرموده‌ای یادآور شوم.
اجازه فرما وعده‌ای را که داده و تا کنون,
عمل نفرموده‌ای یادآور شوم.
تقاضای تو چیست?
آزادیم.
به‌یاد داشته باش که خدماتی ارزنده از برای شما انجام داده‌ام,
به شما دروغ نگفته‌ام, نسبت به شما مرتکب خطایی نشده‌ام,
بی دریغ و بی شکوه خدمت کرده‌ام.
آیا فراموش میکنی از چه رنج و عذابی نجاتت دادم؟
چرا فراموش می‌کنی و می‌پنداری که لای و لجن دریا را زیر پا نهادن,
و یا خود به پیشواز باد گزنده شمال رفتن,
و انجام خدمت از بهر من در رگه‌های زمین
آنگاه که از شدت یخبندان سفت و سخت شده.
کاریست بس بزرگ؟
خداوندگارم، من چنین نمی‌پندارم.
تو دروغ می‌گویی، موجود خبیث.
آیا تو، سیکوراکس آن جادوگر پلشت را که پیری
و حسد به چنبریش بدل کرده بود، از یاد برده‌ای؟
از یاد برده‌ای؟ از یاد برده‌ای؟
او کجا از مادر زاده شد؟ حرف بزن، بگو.
در الجزایر، سرورم.
اوه، چنین بود نبود؟ من باید
آنچه را که بودی و از یاد می‌بری
.هر ماه یکبار بازگویم, این سیکوراکس، جادوگر دوزخی,
به سبب فتنه‌های بسیار و جادوهایی چنان که
شنیدنشان برای آدمی دهشتناک است، از الجزایر رانده شد
و فقط بخاطر یک چیز جانش را نگرفتند
چنین نیست?
چنین است، سرورم.
دریا‌نوردان این عجوزه آبی‌پلک را که باردار بود بدینجا آوردند,
و در همینجایش بر جای گذاشتند. تو ای بنده من,
چنانکه خود می‌گویی، آنگاه خدمتکار او بودی;
و چون پریزادی چندان ظریف بودی
اجرای فرامین خاکی و نفرت‌انگیزش را,
برنمیتافتی و از فرمانش سر می‌پیچیدی وی به یاری
ملازمان نیرومند خویش,
و خشم فرونانشستنی خویش,
تو را در صنوبری شکافته
محبوس گردانید و تو در آن شکاف سالیانی چند
به وضعی دردناک ماندی و در این میان او بمرد و تو را در آنجا,
درحالیکه با سرعت گردش پره آسیا ناله همی کردی
به خود گذاشت.
در آن هنگام جزیره-
بجز از پسری که او در اینجا زاد,
مفتخر به وجود آدمی نبود.
آری، کالیبان
همان کالیبان که اینک در خدمت خویش دارم.
تو خود نیک میدانی که تو را در چه درد و شکنجه‌ای یافتم;
فغانت گرگ را به زوزه وا میداشت,
و آن عذابی بود که بر سزاواران لعنت جاودانی تحمیل می‌شود,
و سیکوراکس خود نمی‌توانست آن را باز بی‌اثر سازد.
افسون من بود که چون بدینجا رسیدم و فغانت را شنیدم,
صنوبر را گشود و تو را آزاد کرد.
خداوندگارا، سپاسگزارم.
اگر باز شکوه کنی تنه بلوطی را می‌درم
و تو را چون میخی در اندرون پر گره‌اش جای می‌دهم,
که تا دوازده زمستان در آن زوزه سر دهی..
خداوندگارا، مرا ببخش;
مطیع فرمان تو خواهم بود, و وظیفه پریانه خویش را از صمیم دل انجام خواهم داد.
چنین کن; من نیز تو را آزاد خواهم کرد.
او, هو, هیولا; ما می‌دانیم چه چیز متعلق به دکان کهته فروشی است.
آنرا از تنت درآر, ترینکولو; قسم به این دست.
بگذار برویم، اول کار قتل را یکسره کن اگر بیدار شود,
پوست تنمان را از نوک پا تا فرق سر پر از نیشگون خواهد کرد;
هیولا بیا و اندکی چسب به انگشتانت بزن و کار بقیه را بساز.
من هیچکدام را نمی‌خواهم. ما وقتمان را تلف می‌کنیم,
و همه تبدیل به غاز وحشی یا بوزینه
با قیافه‌های شرم‌آور و رسوا می‌گردیم.
هی، کوه! بگیرش, نقره! خشم, خشم! ستمگر!
بگذار کاملا رانده شوند. اینک دشمنانم همه در چنگ من‌اند.
اندکی بعد کارم پایان می‌پذیرد، و تو پهنه آسمان را آزادانه دراختیار خواهی داشت.
همه چیزهایی که ماهیت اشتراکی دارند بی‌کوشش و عرق جبین فراهم می‌شدند.
به خیانت, جنایت, شمشیر, نیزه, دشنه, و توپ و یا هیچ جنگ‌افزاری نیاز نمی‌بود,
بلکه طبیعت به آرزوی خود,
فراوانی و وفور به بار می‌آورد,
و روزی مردم بی‌آزار مرا می‌داد.
درمیان اتباعش هیچ زناشویی نیست?
نه جانم، همه بیکارند فواحش و هرزه‌کارند.
آنرا چنان به کمال اداره می‌کردم که گوی از عصر طلایی می‌ربودم.
تمنا می‌کنم, بس کنید; زیرا با من هیچ سخنی نمی‌دارید.
به شکیباییت سوگند که نیاز دارم دمی بیآسایم.
در اینجا من امید از دست می‌دهم,
او غرق شده و دریا این جستوجوی مارا بر زمین تمسخر می‌کند.
خوشحالم که از این امید دست برداشته است.
از نخستین فرصت منتهای استفاده را می‌کنیم
بگذار که این فرصت امشب باشد;
چون اینک که کوفته راهند,
نه می‌خواهند, و نه می‌توانند, که چون اوقاتی که تازه‌نفسند مراقب باشند. امشب!
می‌ترسی؟
نه, هیولا, من نمی‌ترسم.
نترس. جزیره پر از اصوات است,
اصوات, و الحان شیرین, که مسرت بخشند و آزاری نمی‌رسانند.
گاه هزاران ساز در اطراف
گوشهایم صدا می‌کنند; و گاه صداهایی,
که, اگر پس از خوابی طولانی هم بیدار شده باشم,
باز در خوابم می‌کنند; و بعد در خواب,
ابرهایی را میبینم که می‌پندارم آماده‌اند
محتوای خود را بر سرم فرو ریزند, از خواب می‌پرم,
فریاد می‌زنم و باز به خواب می‌روم.
پس برای من مملکت زیبایی خواهد بود و در آن به رایگان از موسیقی بهره‌مند میشوم.
وقتی که پروسپرو نابود شد.
این چه نوایی است؟
چه موسیقی لطیف و زیبایی!
خدایا! اینها چه بودند؟
خیمه‌شب بازی زنده. اینک باور می‌کنم که اسبان شاخدار وجود دارند;
که در عربستان درختی است,
اورنگ عنقا, و که عنقایی در این لحظه در آنجا حکم می‌راند.
اگر این ماجرا را در ناپل بازمیگفتم, کسی باورم می‌داشت؟
شما سه مرد گناهکارید که سرنوشت,
موجب شد که دریا از دل بیرون دهد و بر این جزیره‌ای بیفکند
که آدمی در آن مسکن نمی‌گزیند- شما نیز هیچ
شایسته زندگی نیستید. من شما را دیوانه کرده‌ام;
شما ای ابلهان! من و همراهانم گماشتگان سرنوشتیم;
عناصری که تیغ‌هاتان را پرداخته‌اند اگر توانند که بر تندباد‌ها زخم زنند پری از پر و بالم را نیز کم توانند کرد
اما آگاه باشید - چون موضفم به شما بگویم که شما سه تن از مردم میلان
پروسپروی مهربان را با نیرنگ;
از کار برکنار کردید. خدایان که در کیفر درنگ می‌دارند لیکن به فراموشی نمی‌سپارند
دریاها و ساحل‌ها،,
آری همه آفریدگان, را بر ضد آرامش شما برانگیخته‌اند.
و بوسیله من تباهی تدریجی
که از هر مرگ آنی بدتر است اعلام می‌کنند
و اگر جز این کنی در این جزیره بس متروک بر سرت فرود خواهد آمد.
اگر من به سختی تو را کیفر کرده‌ام عوضی که یافتی آنرا جبران کنی;
رنج‌هایت همه جز آزمایش عشق نبود,
و تو بس شگفت از بوته این آزمایش بدر آمدی.
آریل! آریل!
خداوندگار توانای من چه اراده می‌فرماید؟ من اینک آماده‌ام.
ای پریزاد من، بگو, شاه وهمراهانش در چه حالند؟
همه باهم محبوسند، سرورم. تا شما آزادشان نکنید، تکان نتوانند خورد.
افسونت با چنان قدرتی در آنان گرفته
که اگر اینک آنان را نظاره کنی
غواطفت به نرمی خواهد گرایید.
ای پریزاد, آیا تو چنین می‌پنداری؟
من هر آینه آدمیزاد بودم، عواطفم رقت می‌یافت
عواطف من نیز خواهد یافت.
تو که اثیری بش نیستی اثری
از مصائبشان را احساس می‌کنی, و من که خود همنوع ایشانم,
شهوات را با همان شدتی که ایشان احساس می‌کنند، احساس می‌کنم
آیا بیش از تو به مهر نمی‌گرایم؟
هرچند که ستم‌های عظیمشان دلم را سخت به درد آورده است,
با این همه با خرد شریفم برضد خشم هماواز میگردم
کرامت در گذشت است
نه در انتقام; اینک که ایشان پشیمانند,
حدود مقصود من نیز یک آژنگ از این فراتر نخواهد رفت.
افسونم را باطل می‌کنم شعورشان را بدیشان باز‌می‌گردانم,
و با خویشتن خواهند بود.
در آنجا بایستید, چون به نیروی افسون برپا داشته شدید.
مغزتان را که اینک از کار افتاده و در کاسه سر سخت آشفته است، شفا می‌دهد
تو، ای آلونزو، با من و دخترم به منتهای سنگدلی رفتار کردی;
برادرت در این کار همدست تو بود.
سباستین تو اینک از آن بابت در آزاری.
ای گونزالوی مهربان,
نگهدارنده‌ی راستین من و وفادار به آنکه در التزام اویی!
تو، ای برادر تنی و صلبی من,
که هوای بزرگی در سر پروراندی,
و به ترک رحم و احساس طبیعی گفتی, تو، که با سباستین-
اگر پا می‌داد در همینجا شاهتان را کشته بودید,
تو را می‌بخشم,
اگرچه عاری از عاطفه‌ای.
شما ای پریان کوهساران و جویباران, و دریاوارهای آرام و بیشه‌ها;
شما ای که با پاهای بی‌اثر، بر ماسه‌ها
نپتون فرورونده را پی‌جویی می‌کنید
و آنگاه که باز‌می‌گردد; شما ای موجودات عروسکی
که در پرتو مهتاب، حلقه‌های ترشیده بر سبزه‌ها پدید می‌آورید,
میش دندانشان نمی‌زند؛ و شما ای که تفریحتان
ساختن قارچ در نیمه‌شبان است, و از شنیدن صدای ناقوس مهیمن شب لذت می‌برید;
شما ای که به یاریتان، اگرچه فرمانروایانی ضعیف باشید،
خورشید نیمروزی را تیره و تار کردم, و باد‌های سرکش را فرا خوانده‌ام,
که بین دریای نیلگون و گنبد کبود
جنگ خروشان بپا کرده. و با غرش سهماگین تندر بلوط ستبر ژوپیتر را
با آذرخش خود وی از هم دریده به آتش کشیده‌ام;
که پرتگاه سخت‌پی را به لرزه افکنده,
و درختان سرو و کاج را از ریشه برکنده‌ام.
که گور‌ها به فرمانم، ساکنانشان را از خواب برانگیخته‌اند,
و دهن گشودند و به نیروی افسون بس نیرومندم ایشان را بیرون دادند.
همسر شیرینم، به من نارو میزنی.
نه, گرامی‌ترین عشقم, دنیا را هم بدهند به تو نارو نمی‌زنم.
چرا، اگر گرو چندین مملکت بود باز تو اعتراض می‌کردی
و من آنرا پاکبازی می‌خواندم.
اینک نقشه‌ام به منتهای خود رسیده است;
افسونم بجاست, ارواحم سر به فرمانند; و زمان
سبکبار قد بر‌افراشته. چه هنگام روز است؟
ساعت شش; که سرورم گفتید,
آنگاه کارمان پایان خواهد گرفت.
آنگاه که طوفان را برانگیختم چنین گفتم.
با این همه آزاد خواهی بود همچنان که نادیده‌ای,
به کشتی شاه برو، در آنجا دریانوردان را در زیر عرشه خفته خواهی یافت.
ایشان را بدینجا بیاور; و لطفا بی‌درنگ.
هوا را پیشاپیش خویش می‌نوشم,
و نبضت هنوز دوبار نزده، باز می‌آیم.
پریزاد نیرنگ‌باز من!
آه که نوع بشر چه زیباست!
چه تازه و زیباست جهانی که چنین مردمی درآنند!
خوش‌آمدید, دوستان من!
اگر این دیدار وهم و پندار جزیره از آب درآید
یک فرزند دلبند را دوبار از دست داده‌ام.
او دختر این دوک مشهور میلان است.
من او را‌ آنگاه برگزیدم که نمی‌توانستم صوابدید پدر را بخواهم
و هم نمی‌پنداشتم که پدری دارم.
آه، چه عجیب خواهد بود که من باید از فرزندم طلب بخشایش کنم!
خاطر خویش را از اندوهی که اینک گذشته و رفته است گرانبار نسازیم.
اوه, دست به من مزن; من استفانو نیستم, سراپا کوفتگیم.
مردک، تو که می‌خواستی پادشاه جزیره شوی؟
به عمرم موجودی غریب‌تر از این ندیده بودم.
به دخمه‌ام برو; و دوستانت را هم با خود ببر.
چنانکه در قیافه بی‌قواره است، به رفتار نیز هست.
مادرش جادوگر بود, چنان توانا که می‌توانست بر ماه حکم براند
من چه احمق بودم که این مست دائم‌الخمر را خدای خود کرده بودم,
و این ابله را می‌پرستیدم!
برو; دور شو!
بامدادان شما را به جانب کشتی,
و سپس به ناپل خواهم برد, آنجا که امیدوارم برگزاری جشن ازدواج
این عزیزان را ببینم,
و پس آنگاه راه میلان خویش را که در آن یک سوم افکارم را وقف مرگ خواهم نمود پیش میگیرم.
مشتاقم که داستان زندگیت را بشنوم.
همه را بازخواهم گفت; و دریایی آرام را به شما وعده می‌دهم.
آریل, این وظیفه توست. پس آنگاه به سوی آسمان و خدانگهدار!
زآنجای که نحل می‌مکد, خواهم خورد; در جام گل‌گاو‌زبان خواهم خفت;
آنگاه که بوم‌ها فغان ساز کنند.
چون صیف گذشت با دلی خرم و شاد.
با شادی و خرمی به سرآرم روز.
در زیر شکوفه‌های آویزه شاخ.
شادمانی‌هایمان پایان پذیرفته‌اند. این بازیگران,
چنانکه گفتم، همه روح بودند, و
اینک در هوا گداخته‌اند، در هوای رفیق;
و چون بنای بی‌اساس این رویا,
برجهای سر بر ابر سائیده, کاخ‌های با‌شکوه,
معبد‌های مهیمن, و خود این جهان بزرگ نیز,
آری، و آنچه در او است, خواهند گداخت,
و, همچون این نمایش موهومی که محو گردید,
اثری از خویشتن برجای نخواهند نهاد. ما نیز مصالحی هستیم
که رویا بر آن بنا می‌گردد;
و عمر کوتاهمان با خوابی بهم می‌آید.
در صورت تمایل برای دنبال کردن آخرین مطالب در کانال تلگرام ما عضو شوید @QuartierLatin